Tuesday, 19 / 05 / 2020

Phát hiện nơi có nhiều dấu chân người tiền sử nhất châu Phi

TTO - Hơn 400 dấu chân được bảo tồn gần như nguyên vẹn trong các trầm tích đất núi lửa, gợi mở cho các nhà khoa học đời sống xã hội của những người săn bắn hái lượm tiền sử Đông Phi.

Phát hiện nơi có nhiều dấu chân người tiền sử nhất châu Phi - Ảnh 1.

Khu vực tìm thấy các dấu chân người tiền sử gần núi lửa ở làng Engare Sero - Ảnh: CYNTHIA LIUTKUS   

Theo Science News, những dấu vết lịch sử mới phát hiện nằm ở ngôi làng Engare Sero (Tanzania). Đến nay, đây là khu vực quy mô nhất về số dấu chân người tiền sử châu Phi.

Qua phân tích cacbon đất đá quanh lớp trầm tích, nhóm xác định các dấu chân có tuổi đời từ 10.000-12.000 năm. Riêng những lớp đất núi lửa có thể lên đến 19.100 năm tuổi.

Làng Engare Sero nằm cận 2 vùng khai quật lớn, chứa đựng những dấu chân tiền sử cổ xưa hơn rất nhiều: Laetoli 3,7 triệu năm ở Tanzania và Ileret 1,5 triệu năm ở Kenya.

Nhà sinh vật học tiến hóa Kevin Hatala, Đại học Chatham ở Pittsburgh (Mỹ), cùng các đồng nghiệp tiến hành phân tích kích thước, khoảng cách và hướng đi của các dấu chân để hiểu thêm hoạt động của nhóm người tiền sử.

Phát hiện nơi có nhiều dấu chân người tiền sử nhất châu Phi - Ảnh 2.

Hướng đi các dấu chân trong cuộc phát hiện vừa qua - Ảnh: HATALA

Trước tiên, nhóm phân loại những dấu chân cùng thời gian, hướng đi và tính chất. Kết quả, nhóm nhận thấy bộ dấu chân hướng về phía tây nam là của một nhóm 17 người.

Tiếp tục dựa vào kích thước, nhóm cho rằng 17 người này bao gồm 14 phụ nữ, 2 đàn ông và 1 bé trai.

Đối chiếu tập tính của tộc người Hadza vẫn còn duy trì thói quen săn bắn hái lượm ngày nay ở Tanzania, các nhà khoa học suy đoán nhóm 17 người này đang đi tìm thức ăn, trong đó phụ nữ giữ vai trò chính.

Ngoài ra, một bộ 6 dấu chân khác hướng về phía đông bắc có thể là của 3 người, 2 nữ, 1 nam. Dựa vào khoảng cách giữa các dấu chân, nhóm suy đoán cặp đôi nam nữ đang tản bộ cùng nhau, trong khi người còn lại đang phải chạy gấp gáp.

Ngoài 2 nhóm này, nhiều dấu chân khác không hình thành đường đi rõ rệt nên các nhà nghiên cứu chưa thể phân tích.

Phát hiện nơi có nhiều dấu chân người tiền sử nhất châu Phi - Ảnh 3.

Dấu chân tiền sử ở Vườn quốc gia White Sands, New Mexico - Ảnh: GETTY IMAGES

Theo nhà địa chất học Matthew Bennett từ Đại học Bournemouth (Anh), nghiên cứu của nhóm Đại học Chatham khá hay nhưng cần thêm phân tích từ những đợt khai quật khác để làm rõ hoạt động của những nhóm người tiền sử này.

Bennett cũng cho rằng những khu trầm tích ghi dấu chân người tiền sử là các "bảo tàng" quý giá nghiên cứu thói quen của cộng đồng hàng ngàn năm trước.

Chẳng hạn, vừa qua Vườn quốc gia White Sands ở New Mexico (Mỹ) phát hiện khu vực chứa hàng ngàn dấu chân của cả người, voi mamút, lười khổng lồ và cả nhiều động vật khác. Niên đại các dấu chân lên đến 12.000 năm.

Qua phân tích, các nhà khoa học nhận thấy ở khu vực này, người tiền sử chủ yếu săn bắn những con lười khổng lồ nhưng tìm cách sống chung với voi mamút.

Tin tức khác